{"id":337,"date":"2022-02-22T21:06:48","date_gmt":"2022-02-22T21:06:48","guid":{"rendered":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/?page_id=337"},"modified":"2023-10-11T07:14:25","modified_gmt":"2023-10-11T07:14:25","slug":"about-the-project","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/about-the-project\/","title":{"rendered":"About the project"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"337\" class=\"elementor elementor-337\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1b4eb76 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1b4eb76\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;video&quot;,&quot;background_video_link&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/8eUnX9uiYbI&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-video-container elementor-hidden-mobile\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-video-embed\" role=\"presentation\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c052082\" data-id=\"c052082\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0a516a2 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"0a516a2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ff05ed elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3ff05ed\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Rreth projektit<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-04fd754 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"04fd754\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">MJEDISET LUMORE synon t\u00eb kuptoj\u00eb se si moria e nd\u00ebrthurjeve midis proceseve njer\u00ebzore (njer\u00ebzve) dhe jo-njer\u00ebzore (lumi, kafsh\u00eb, bim\u00eb) dhe nd\u00ebrhyrjet e lidhura me to kan\u00eb ndryshuar m\u00ebnyr\u00ebn e rrjedhjes s\u00eb k\u00ebtyre dy lumenjve dhe se si k\u00ebto ndryshime kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb ndryshime t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb jet\u00ebn e njer\u00ebzve.<br \/><\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb dekad\u00ebn e fundit, p\u00ebr shkak t\u00eb vrullit t\u00eb art\u00eb n\u00eb lumenjt\u00eb e Evrop\u00ebs Juglindore apo Ballkanit, disa kompani transnacionale, n\u00eb bashk\u00ebpunim me autoritetet lokale, po planifikojn\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb rreth 3000 hidrocentrale n\u00eb k\u00ebta lumenj t\u00eb \u2013 nga k\u00ebto t\u00eb pakt\u00ebn 10 hidrocentrale. Hidrocentrale n\u00eb Mura dhe 40 hidrocentrale n\u00eb Vjos\u00eb. Pas dhjet\u00eb vitesh pun\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar nga komunitetet lokale, OJQ lokale <a href=\"http:\/\/www.ecoalbania.org\/en\/home19\/\">EcoAlbania<\/a> dhe OJQ nd\u00ebrkomb\u00ebtare (<a href=\"https:\/\/riverwatch.eu\/\">RiverWatch<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.euronatur.org\/en\">Euronatur<\/a> dhe <a href=\"https:\/\/balkanriverdefence.org\/\">Balkan River Defence<\/a>), shkenc\u00ebtar\u00eb dhe aktivist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur lumin Vjosa nga nd\u00ebrhyrjet infrastrukturore, marr\u00ebveshjen e <a href=\"https:\/\/www.ecoalbania.org\/en\/2022\/06\/13\/albanian-government-signs-commitment-to-establish-a-vjosa-wild-river-national-park\/\">bashk\u00ebpunimit midis Ministris\u00eb s\u00eb Turizmit dhe Mjedisi n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Patagonis<\/a><a href=\"https:\/\/www.ecoalbania.org\/en\/2022\/06\/13\/albanian-government-signs-commitment-to-establish-a-vjosa-wild-river-national-park\/\">\u00eb<\/a> (kompani e sporteve n\u00eb natyr\u00eb) u n\u00ebnshkrua m\u00eb 13 qershor 2022. Me k\u00ebt\u00eb qeveria shqiptare u angazhua p\u00ebr shpalljen e lumit Vjosa si park komb\u00ebtar.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjithat\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrshpejtimit t\u00eb kriz\u00ebs energjetike, disa hidrocentrale jan\u00eb ende duke u planifikuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore. Si p\u00ebrgjigje, shum\u00eb ambientalist\u00eb, aktivist\u00eb dhe shkenc\u00ebtar\u00eb (Save Blue Heart of Europe) alarmojn\u00eb se nd\u00ebrtimi i hidrocentraleve do t\u00eb shkaktoj\u00eb ndryshime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb morfologjin\u00eb e lumenjve dhe mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb transformimin e biodiversitetit dhe peizazheve t\u00eb lumenjve dhe zhvendosjen e popullatave lokale.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Bazuar n\u00eb nj\u00eb qasje nd\u00ebrdisiplinore q\u00eb kombinon sensorin n\u00eb distanc\u00eb, k\u00ebrkimin antropologjik dhe gjeografik, MJEDISET LUMORE shpjegon se sa intensivisht hidrocentralet n\u00eb Mura kan\u00eb ndikuar mbi lumin gjat\u00eb viteve dhe supozon se si nd\u00ebrhyrjet e planifikuara infrastrukturore n\u00eb Vjos\u00eb mund t\u00eb transformojn\u00eb peizazhin lumor.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">MJEDISET LUMORE \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e projektit t\u00eb financuar nga ESA \u201cKontekstualizimi i t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb OE p\u00ebr nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb ndryshimeve t\u00eb mjedisit lumor n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore\u201d dhe projektit t\u00eb financuar nga Agjencia Sllovene p\u00ebr K\u00ebrkime \u201cP\u00ebrjetimi i mjediseve ujore dhe ujore\u201d.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-93aeff5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"93aeff5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>T\u00eb drejtat e autorit<\/strong><\/p><p>Redaktor\u00ebt &amp; koncepti: Ur\u0161a Kanjir, Nata\u0161a Gregori\u010d Bon, Liza Stan\u010di\u010d<\/p><p>Kontribues: Nata\u0161a Gregori\u010d Bon, Ur\u0161a Kanjir, Liza Stan\u010di\u010d, Damir Josipovi\u010d<\/p><p>Ilustrime dhe k\u00ebshilla dizajni: Natalija Kra\u0161evec<\/p><p>Zbatimi teknik: Luka Ivartnik<\/p><p>Korrektori: Marie-Luise Kartunen, Barbara Pav\u010dnik<\/p><p>P\u00ebrkthimi n\u00eb shqip: Armanda Kodra Hysa, Blerina Tahiraj<\/p><p>Film i shkurt\u00ebr Mura: Simona Kuntari\u010d\u00a0Zupanc, Ur\u0161a Kanjir, Liza Stan\u010di\u010d, Damir Josipovi\u010d<\/p><p>Film i shkurt\u00ebr Vjosa: Simona Kuntari\u010d\u00a0Zupanc, Nata\u0161a Gregori\u010d Bon<\/p><p>Fotot: Liza Stan\u010di\u010d, Nata\u0161a Gregori\u010d Bon, Ur\u0161a Kanjir, Damir Josipovi\u010d, Aleksander Marin\u0161ek, Mitja Skudnik, Simona Kuntari\u010d Zupanc, Alenka Janko Spreizer, EcoAlbania, Adrian Guri, Christopher Hauer<\/p><p>Falenderojm\u00eb banor\u00ebt e Lugin\u00ebs s\u00eb Vjos\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht banor\u00ebt e P\u00ebrmetit, Qesaratit, Ilirasit, Kut\u00ebs, Selenic\u00ebs, Armenit (Shqip\u00ebri) dhe banor\u00ebve t\u00eb fshatrat e Mur\u00ebs (Slloveni), sidomos Hotiz\u00ebs, Cershakut (ve\u00e7an\u00ebrisht gjyshes Marica), p\u00ebr koh\u00ebn dhe p\u00ebr ndarjen e tyre. P\u00ebrvojat dhe lumi histori me ne. Falenderojm\u00eb gjithashtu koleg\u00ebt tan\u00eb n\u00eb Institutin e Studimeve Antropologjike dhe Hap\u00ebsinore, ZRC SAZU, p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e tyre n\u00eb rrug\u00ebtimin ton\u00eb sfidues t\u00eb kombinimit t\u00eb dy metodave dhe disiplinave shum\u00eb t\u00eb ndryshme antropologjis\u00eb dhe sensorit n\u00eb distanc\u00eb. Faleminderit OJQ-s\u00ebs EcoAlbania, RiverWatch, Balkan River Defense dhe Moja Mura p\u00ebr komentet, sugjerimet dhe informacionet e tyre t\u00eb vlefshme n\u00eb faza t\u00eb ndryshme t\u00eb k\u00ebsaj ekspozite. Ne u jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs koleg\u00ebve tan\u00eb Nata\u0161a Rogelja Caf dhe Martina Bofulin Instituti p\u00ebr Studime t\u00eb Migracionit, ZRC SAZU, p\u00ebr sugjerimet dhe k\u00ebshillat e tyre n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb faqe interneti, Primo\u017e Ga\u0161peri\u010d nga Instituti Gjeografik Anton Melik, ZRC SAZU, p\u00ebr ndihm\u00ebn e tij me hartat historike. Anja Serec Hod\u017ear dhe koleg\u00ebt tan\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nga Instituti i Etnomuzikologjis\u00eb, ZRC SAZU, na informuan p\u00ebr muzik\u00ebn popullore nga rajoni i Mur\u00ebs dhe Grupin Poni. E fundit, por jo m\u00eb pak e r\u00ebnd\u00ebsishme, falenderojm\u00eb <a href=\"https:\/\/www.esa.int\/\">ESA<\/a> dhe <a href=\"https:\/\/www.arrs.si\/en\/\">ARRS<\/a> p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e tyre financiare (ESA 4000130071\/20\/I-DT, ARRS J6-1803, ARRS P6-0079).<\/p><p>Instituti i Studimeve Antropologjike dhe Hap\u00ebsinore, ZRC SAZU, Lubjan\u00eb, 2022.<\/p><div>\u00a0<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-bb72651 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"bb72651\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-64af45f\" data-id=\"64af45f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f7d6245 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"f7d6245\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rreth projektit MJEDISET LUMORE synon t\u00eb kuptoj\u00eb se si moria e nd\u00ebrthurjeve midis proceseve njer\u00ebzore (njer\u00ebzve) dhe jo-njer\u00ebzore (lumi, kafsh\u00eb, bim\u00eb) dhe nd\u00ebrhyrjet e lidhura me to kan\u00eb ndryshuar m\u00ebnyr\u00ebn e rrjedhjes s\u00eb k\u00ebtyre dy lumenjve dhe se si k\u00ebto ndryshime kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb ndryshime t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb jet\u00ebn e njer\u00ebzve. \u00a0 N\u00eb dekad\u00ebn e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-337","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=337"}],"version-history":[{"count":112,"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5768,"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/337\/revisions\/5768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/riverchange.zrc-sazu.si\/shqip\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}